Columns

Gezellig op de koffie

By 17/11/2012 No Comments

Op het Centraal Station in Utrecht is een groot filiaal van Starbucks. In duizenden winkels over de hele wereld is dat bedrijf  actief met het verkopen van kopjes koffie, zoete lekkernijen en hartige hapjes. Ga je naar de internet site van Starbucks  dan staat in de bovenste balk met koeien van letters geschreven dat het bedrijf barst van de maatschappelijke verantwoordelijkheid. En dat Starbucks daarom haar eigen steentje bijdraagt om de wereld voor iedereen wat mooier te maken. Starbucks laat altijd doorschemeren dat geen overheid op de wereld haar verplicht heeft om de wereld te verbeteren, maar dat het idealisme voortvloeit uit de omarmde wens om een intens fatsoenlijk bedrijf te zijn. De koffie die je er koopt is nogal aan de prijzige kant, maar ja dat krijg je als je kleine koffieboertjes in van die heel ver weg landen een in hun eigen taal geschreven boek cadeau doet waarmee ze zelf kunnen leren lezen en schrijven. En rekenen natuurlijk. Want dan leren die armoedzaaiers optellen wat ze van de paar extra centen die ze voor elke kilo geplukte koffiebonen uit goedwillendheid ontvangen, allemaal wel niet kunnen aanschaffen. Waarbij u op jaarbasis trouwens moet denken aan 2 tot 3 kopjes Starbucks Espresso op het Centraal Station in Utrecht. Bij Starbucks wordt het mededogen van het bedrijf  gefinancierd door de klanten. Die, omdat er door het bedrijf zoveel goeds voor de mensheid wordt gedaan, accepteren dat ze voor hun kopje koffie een paar dubbeltjes meer betalen moeten. Ook als je de koffie helemaal zwart drinkt is er dan altijd er vleugje moreel fatsoen aan de smaak toegevoegd. En dat mag best iets kosten! Omdat de meeste mensen van muziek houden verkoopt Starbucks ook cd’s . Niet de doodgewone die je in een gespecialiseerde winkel of bij bol.com kunt aanschaffen, maar cd’s met een diepere bedoeling. Ze zijn speciaal voor Starbucks opgenomen of samengesteld en zijn vrijwel zonder uitzondering geweldig goed. Je kunt ze stuk voor stuk een ode aan de goede smaak noemen. Maar dat kan ook haast niet anders bij artiesten als Paul McCartney, Joni Mitchell en Elvis Costello. In mijn oren klinken die Starbucks cd’s  ze zelfs lekkerder dan het lekker dat mijn smaakpapillen registreren bij een slok van hun koffie. Maar goed, ik ben dan ook extreem koffiekieskeurig . Sommige platen van Starbucks zijn nogal overdreven prijzig , maar dat komt dan altijd omdat die cd’s  zijn uitgebracht om de nood van een bepaalde bevolkingsgroep  weg te poetsen. Mijn lievelingsplaat in deze categorie is er een waarvan de winst gaat naar organisaties die moeders bijstaan die om financiële redenen niet optimaal kunnen moederen. Een vrolijke plaat tussen haakjes. Starbucks schenkt door die cd’s  te verkopen Goede Doelen enige vierkante decimeters toonbankruimte en daar blijft het  bij. De klanten betalen tenslotte voor de cd’s en niet Starbucks. Voor de prijs van dat kleine beetje toonbankruimte denken Starbuckers al gauw dat ze koffie drinken bij een bedrijf dat meer dan alleen de toiletten keurig schoonhoudt. Dat geeft je opnieuw een extra scheutje goed gevoel. Dat heerlijke kerstgevoel van welbehagen verankert haast vanzelf het idee in je hoofd om ook een volgende keer je koffieklandizie aan Starbucks te gunnen. Kassa! Onlangs bleek in Engeland dat Starbucks daar al jaren nauwelijks een cent belasting betaalt. Voor het gebruik van de naam en het bedrijfslogo betalen alle Engelse filialen een bedrag dat toevallig even hoog is als de winst die Starbucks  maakt. Dat geld wordt overgeboekt naar een Postbus Maatschappij in Nederland. Waar een fiscaal jurist van Starbucks  met de belastingdienst  de afspraak gemaakt heeft  dat er net iets meer dan 0% belasting over die pure winst betaald wordt. Voor onze belastingdienst is dat als het ware ‘’gevonden geld ”  en voor Starbucks is het een legale manier om hun reet af te vegen met de maatschappelijke verantwoordelijkheid waar ze zich zo op laten voorstaan. Door via een slimmigheidje geen belasting te betalen betekent tenslotte dat een overheid minder geld ontvangt om goed onderwijs te financieren en om mensen die hulp behoeven te kunnen helpen. Starbucks koketteert met een maatschappelijk fatsoen dat volledig bij ze afwezig is. Dit trucje met als bedoeling om zelfs de elektriciteit van de openbare straatverlichting uitsluitend door anderen te  laten betalen mag geen belastingontduiking heten. Het wordt dus  belastingontwijking genoemd. Maar het komt op precies hetzelfde neer. Naast Starbucks zijn er duizenden bedrijven waaronder Google en U2 die hetzelfde  doen. Maar alleen van Starbucks kun je zonder een metafoor te gebruiken zeggen: geen zuivere koffie!

Tom

Tom